Lần đầu tiên trên thế giới: Cơ chế hình thành bệnh tiểu đường do lão hóa mạch máu được chứng minh

 

Hôm 24/1 vừa qua, Phó giáo sư Ikeda Koji và cộng sự thuộc trường Đại học Dược Kobe (Higashinada-ku, Kobe) đã công bố nghiên cứu tìm ra sự hình thành cơ chế trong đó mạch máu lão hóa trong cơ thể gây lão hóa và suy giảm chức năng của mô mỡ, dẫn đến tiến triển bệnh đái tháo đường.

 Đây là nghiên cứu đầu tiên trên thế giới chứng minh lão hóa mạch máu là nguyên nhân trực tiếp gây nên bệnh tật ở các cơ quan khác. Kết quả nghiên cứu được đăng cùng ngày trên phiên bản điện tử của tạp chí khoa học tiếng Anh Nature Communications.

Hệ thống mạch máu từ lâu đã được cho là có ảnh hưởng lớn đến quá trình lão hóa của con người nói chung và các cơ quan trong cơ thể nói riêng. Tuy nhiên cho đến nay, mối quan hệ trực tiếp giữa mạch máu lão hóa và bệnh tật vẫn chưa được làm rõ.

Nghiên cứu của phó giáo sư Ikeda sử dụng 3 loại tế bào nội mô trong mạch máu: tế bào trẻ, tế bào lão hóa tự nhiên, và tế bào lão hóa do cố ý tác động. Các hợp chất chiết xuất từ 3 loại tế bào này được trộn với dung môi để tạo thành 3 loại môi trường nuôi cấy mô mỡ. Kết quả là, ngoại trừ môi trường có nguồn gốc tế bào nội mô trẻ, mô mỡ nuôi cấy ở 2 môi trường còn lại đều lão hóa sớm hơn bình thường.

Khi tế bào bị lão hóa, chúng tiết ra các protein gây viêm cho cơ thể, làm tổn hại các tế bào khỏe mạnh (SASP – Senescence-associated secretory phenotype). Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các protein tiết ra từ tế bào nội mô mạch máu lão hóa có khả năng gây ảnh hưởng xấu lên mô mỡ, mà cụ thể ở đây là gây lão hóa sớm mô mỡ, khiến chúng suy giảm chức năng.

Trong khi đó, hormone có chức năng làm giảm mức đường máu insulin lại có mối quan hệ mật thiết với mô mỡ. Hoạt động của insulin là đưa glucose vào tế bào. Tuy nhiên ở các mô mỡ lão hóa, protein “IRS-1” (có vai trò truyền tín hiệu từ insulin đến mô mỡ) giảm đi đáng kể, dẫn đến tình trạng suy yếu tín hiệu. Đây là nguyên nhân của rối loạn chức năng insulin cũng như gia tăng nguy cơ tiểu đường.

Theo phó giáo sư Ikeda cùng cộng sự, các thí nghiệm trên chuột cũng cho kết quả tương tự. Trong tương lai, cùng với việc đẩy mạnh các phương pháp điều trị, nghiên cứu về mối quan hệ giữa lão hóa mạch máu và bệnh tật ở các cơ quan khác sẽ được tiếp tục thực hiện. “Việc phát triển phương pháp điều trị vẫn còn là dự định, nhưng tôi muốn tạo động lực cho các nhà nghiên cứu trên thế giới để cùng nhau tiến xa hơn nữa” – ông Ikeda tuyên bố.

ln-u-tin-trn-th-gii-c-ch-hnh-thnh-bnh-tiu-ng-do-lo-ha-mch-mu-c-chng-minh